ένα προφητικό άρθρο λίγο πριν ανακοινωθεί επισήμως ότι θα γίνει τζαμί η Αγιά Σοφιά
γράφει η Μαριάνθη Καφετζή
Τον Ιούλιο του 2016 ο μουεζίνης απηύθυνε κάλεσμα (εζάν) για μουσουλμανική προσευχή μέσα από την Αγία Σοφία. Ήταν η πρώτη φορά μετά από 85 χρόνια από τη μετατροπή του μνημείου σε μουσείο από τον Κεμάλ Ατατούρκ. Εφέτος, το βράδυ της 29ης Μαΐου, με αφορμή την 567η επέτειο από την Άλωση της Πόλης η κυβέρνηση Ερντογάν διοργάνωσε εορτασμούς στην Αγία Σοφία, με ανάγνωση στίχων από το Κοράνι, «Εδάφιο της Άλωσης», καθώς και εκδηλώσεις με ήχο και φως έξω από τον ναό. Ο Τούρκος πρόεδρος, παράλληλα με μία σειρά έντονης προκλητικότητας προς τη χώρα μας, από την υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου έως της αλλεπάλληλες παραβιάσεις στο Αιγαίο, απηύθυνε ομιλία, η οποία μεταδόθηκε από το εθνικό τηλεοπτικό δίκτυο, ενώ ο μουφτής διάβασε μέσα από την Αγία Σοφία συγκεκριμένους στίχους του Κορανίου.
Με αυτή την κίνηση ο Ερντογάν επανέφερε για μία ακόμη φορά στην επικαιρότητα τη συζήτηση περί επαναλειτουργίας του ναού ως τεμένους. Κατόπιν προσφυγής δύο ΜΚΟ που αιτήθηκαν τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Τουρκίας, που θα άνοιγε το δρόμο μετατροπής της, πέταξε το γάντι στον Ερντογάν. Οι δικαστές αν και αποφάνθηκαν ότι είναι σύννομη η προηγούμενη απόφαση που προστατεύει το μουσειακό καθεστώς της Αγίας Σοφίας, γνωμοδοτούν ότι αρκεί ένα προεδρικό διάταγμα ώστε αυτό να αλλάξει.
Η συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε μέσω ηχηρών παρεμβάσεων και αντιδράσεων, φέρνοντας το θέμα στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Παρέμβαση υπήρξε από τον Αμερικανό Υπουργό Εξωτερικών Πομπέο ο οποίος είχε αναφέρει ότι οι ΗΠΑ προτρέπουν την κυβέρνηση της Τουρκίας «να συνεχίσει να διατηρεί την Αγία Σοφία ως μουσείο, ως παράδειγμα της δέσμευσής της να σέβεται τις θρησκευτικές παραδόσεις και τη διαφορετική ιστορία που συνέβαλε στην Τουρκική Δημοκρατία και να διασφαλίσει ότι παραμένει προσβάσιμη από όλους». Επιπλέον, ο πρέσβης των ΗΠΑ, αρμόδιος για τις διεθνείς θρησκευτικές ελευθερίες, έκανε ειδική αναφορά για το θέμα της Αγίας Σοφίας, οπου μεταξύ άλλων κάλεσε την Τουρκική κυβερνηση να διατηρήσει την Αγία Σοφία «ως μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO…» Σαφή θέση ενάντια στη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τέμενος πήρε ο Οικουμενικός Πατριάρχης, ο οποίος επισήμανε ότι ο ναός της του Θεού Σοφίας είναι αναμφίβολα ένα από τα σπουδαιότερα κλασικά μνημεία του παγκοσμίου πολιτισμού και «τυχόν μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τέμενος θα στρέψει εκατομμύρια χριστιανών σ’ όλο τον κόσμο εναντίον του Ισλάμ». Ο εκνευρισμό στην Άγκυρα είναι εμφανής και από την απάντηση που έδωσαν στις παραπάνω παρεμβάσεις λέγοντας μεταξύ άλλων ότι η Τουρκία δεν χρειάζεται «συμβουλές και υποδείξεις από το εξωτερικό».
Ο Τούρκος Πρόεδρος είναι πολύ πιθανό ότι θα χρησιμοποιήσει το χαρτί που του έδωσε το Ανώτατο Δικαστήριο, να αποφασίσει ο ίδιος ουσιαστικά για την τύχη της Αγίας Σοφίας, ως μοχλό πίεσης προς τη χώρας μας, αλλά και γενικότερα την ΕΕ, ακόμα και ως αντιπερισπασμό στη διαλυμένη οικονομία της χώρας του και στη βαθιά οικονομική ύφεση που έχει να αντιμετωπίσει.












